اولا که ببخشيد که خيلی دير به دير آپديت میکنم. چارهای نيست. هنوز يک هفته نيست که از دريا برگشتهام. جای همهتان خالی.
بعدش هم اينکه زياد سوال میشود که بابا اينجايی که کار میکنی چه جور جاييه. من هم تصميم گرفتم همه چيز را در چند قسمت بنويسم تا اگر خدای نکرده کسی هوس کرد وارد اين کار شود بداند چه خبر است.
انواع دريانوردی
۱ - ناوگان نظامی:
ممکن است اولين تصويری که با شنيدن کلمه دريانورد در ذهنتان نقش ببندد يک نظامی باشد با لباس فرم سر تا پا سفيد که روی ناو کار ميکند.
دريانوردان ناوگان نظامی از بدو استخدام تا زمان خروج از شغل در اختيار نيروی دريايی ارتش میباشند.
ناوهای نيروی دريايی تنها در محدوده آبهای ملی و نهايتا خليج فارس و دريای عمان و آبهای دريای خزر اجازه تردد دارند.
ورود به اين رشته از طريق آزمون سراسری امکان پذير است.
۲ - کشتیهای زير پانصد تن (لنج) :
کار روی لنج به تخصص حرفهای چندانی نياز ندارد و آموزش آن در موسسههای مختلف سطح کشور به صورت آزاد انجام میگيرد. در حال حاضر هيچ سازمان و يا شرکت دولتی فعاليتی در اين زمينه ندارد.
۳ - ناوگان تجاری:
امروزه ناوگان تجاری کشور در اختيار کشتیرانی جمهوری اسلامی و شرکتهای تابعه و شرکت ملی نفتکش میباشد. دريانوردان نفتکش و کشتیرانی شرايط تقريبا يکسان شغلی و آموزشی دارند که شرح خواهم داد.
کشتیهای ناوگان تجاری در آبهای سراسر دنيا تردد دارند و پرسنل آن اجبارا بايد تحت استانداردهای بينالمللی آموزش ديده باشند.
ناوگان تجاری شامل کشتیهای مسافربری نيز میباشند که در ايران پيشرفت چندانی در اين زمينه نداشتهايم.
افسران و ملوانان ناوگان تجاری در دو گروه عمده عرشه و موتور مشغول کار میباشند. قسمت عرشه وظيفه ناوبری و هدايت کشتی و قسمت موتور (مکانيک و برق) وظيفه تعمير و نگهداری ماشينآلات کشتی را بر عهده دارند.
ملوانان عموما با مدرک ديپلم پذيرفته میشوند و پس از طی دورهای کوتاه مدت میتوانند در کشتی مشغول کار شوند.
افسران در سه رشته عرشه، موتور و برق در کشتی مشغول به کار میباشند که در قسمتهای بعد به شرح نحوه پذيرش، آموزش و محيط کاری آنان خواهم پرداخت.
کالجهای دريايی داخل کشور:
۱ - دانشگاه دريايی نوشهر:
آموزش افسران نيروی دريايی در مجتمع دانشگاه دريايی امام خمينی نوشهر در پنج رشته انجام میشود و به آموزش ديدگان ليسانس و درجه ناوبان دومی (ستوان دو) اعطا میشود.
اين رشتهها عبارتند از:
مهندسی مکانيک، مهندسی برق و الکترونيک، فرماندهی (عرشه) ، تفنگدار دريايی و مديريت.
ورود به اين دانشگاه از طريق آزمون سراسری و انتخاب دانشگاههای افسری ارتش امکان پذير است.
۲ - دانشگاه اميرکبير (رشتههای مکانيک و برق با مدرک ليسانس)
۲ - دانشگاه زاهدان (با مدرک ليسانس)
۳ - دانشگاه آزاد خارک (با مدرک ليسانس)
۲ - موسسه آموزشی کشتیرانی:
اين موسسه تنها آموزشگاهی است که دورههای تکميلی ناوگانهای تجاری را برگزار میکند. و در پايان دانش آموختگان را جهت آزمون شايستگی و دريافت مدارک بينالمللی به سازمان بنادر معرفی میکند.
به عبارت ديگر دانشآموختگان ساير دانشگاهها پس از دريافت ليسانس برای کار در ناوگان تجاری ملزم به گذراندن دوره تکميلی در موسسه آموزشی کشتیرانی میباشند تا پس از آن به سازمان بنادر معرفی شوند.
موسسه آموزشی کشتیرانی از زير مجموعههای وزارت علوم نيست و مدرک استاندارد داخل کشور ارائه نمیکند.
مدرک دريانوردی
مدرک ليسانس تنها برای کار در داخل کشور کاربرد دارد و برای کار در آبهای بينالمللی به کلی فاقد ارزش میباشد.
پس از پايان تحصيلات و موفقيت در آزمون سازمان بنادر مدرک شايستگی دريانوردی (Competency) تحت کنوانسيون STCW95 به دانشآموختگان اعطا میشود و برگزيدگان میتوانند به عنوان افسر در رشته خود وارد چرخهی کاری شوند.
اين گواهينامه از طرف سازمان بينالمللی دريانوردی (IMO) که از زير مجموعههای سازمان ملل متحد است صادر میشود و در کليه سازمانهای کشتیرانی دنيا اعتبار دارد.
پيشرفت شغلی برای افسران موتور
افسران موتور پس از دريافت مدرک شايستگی موسوم به Third Class Competency Of Marine Engineering به عنوان مهندس پنجم وارد دريا میشوند و میتوانند تا پايان مهندس سومی بدون نياز به مدرک جديد ترفيع يابند. در حال حاضر بر اساس نيازهای شرکت حداقل سرويس دريا برای مهندس پنجمی ۹ ماه، برای مهندس چهارمی ۱۸ ماه و برای مهندس سومی ۲۴ ماه در نظر گرفته شده است.
پس از طی اين مدت افسر موتور میتواند در دوره Combine که توسط موسسه آموزشی کشتيرانی برگزار میشود شرکت کرده و پس از گذراندن آزمون سازمان بنادر گواهينامه سرمهندسی را از IMO دريافت کنند.
آنگاه میتوانند پس از گذراندن حداقل ۱۸ ماه در دريا به عنوان مهندس دو و با گذراندن يک دوره کوتاه مدت مديريتی به عنوان سرمهندس (Chief Engineer) مشغول کار شوند.
لازم به ذکر است که مهندس دوم کشتی رييس موتورخانه و سرمهندس کشتی بالاترين مقام فنی کشتی میباشند. سرمهندس از حقوق و مزايايی معادل با کاپيتان کشتی برخوردار است.
پيشرفت شغلی از اين پس منوط به ترک دريا میباشد.
پيشرفت شغلی برای افسران عرشه
افسران عرشه نيز پس از دريافت مدرک افسر دومی (Seccond Mate) با درجه افسر سومی وارد دريا میشوند و پس از پايان سرويس افسر دومی میتوانند در دوره افسر اولی شرکت کرده و پس از گذراندن آزمون سازمان بنادر و دريافت مدرک افسر اولی (Chief Mate) به عنوان دستيار کاپيتان مشغول کار شوند.
برای ترفيع به درجه فرماندهی کشتی گذراندن حداقل سرويس افسر اولی و دورهی Mastering الزامی است و از آن پس افسر میتواند به عنوان کاپيتان و بالاترين مقام اجرايی کشتی مشغول به کار شود.
کاپيتانی بالاترين پيشرفت برای افسران عرشه است و از آن پس در صورت خروج از دريا معمولا متصدی مشاغل مديريتی شرکت میگردند.
پيشرفت شغلی برای افسران برق
افسران برق نيز پس از دريافت گواهينامههای مربوط به خود ابتدا به عنوان Electerition Assistant و سپس به عنوان Chief Electerition مشغول کار میشوند. که در هر حالت زير مجموعهای برای گروه موتور محسوب میشوند.
همچنين دانشآموختگان رشته الکترونيک پس از دريافت گواهينامه شايستگی مربوط به خود میتوانند از ابتدا به عنوان افسر مخابرات (Radio Officer) وارد دريا شوند.
ان شاء الله ادامه دارد
