دانشجوی سر راهی

خدانگهدار... سر راهی عزیز.....

طه — Thu, 03 May 2007 09:03:00 GMT

سلام.

چند وقت پیش در این اندیشه بودم که چرا من سالی یک بار هم به این وبلاگ وامانده سر نمیزنم! بعد این ایده به ذهنم زد که به جای این که اینجا سالی یک بار هم ننویسم، میروم یک جای بهتر و سالی یک بار هم نمینویسم.

به این ترتیب بود که در کنار همان کتابخانه مجازی، صفحه برای وبلاگ و آلبوم عکس هم باز کردم و اگر خدای ناکرده به دنبال خواندن باقی نوشته های من بودید، زحمت بکشید و به آن مکان بیاید. چون دیگر اینجا را آپدیت نخواهم کرد.

خداحافظ برای همیشه...

http://www.seapurse.ir

http://www.seapurse.blogfa.com

آن‌چه که ما خواسته‌ايم!

طه — Sat, 03 Feb 2007 06:07:00 GMT

و امروز و در این لحظه، درست همان لحظه‏ای است که باید نیایشی انجام شود و همان لحظه‏ای است که نمی‏دانیم چه باید بگوییم و چه‏گونه باید بگوییم و با چه رویی باید بگوییم و مگر ما همان نیستیم که گناهانی را با وقوفی که بر خطا بودنشان داریم و از هزار جنبه‏ی علمی و مذهبی و عقیدتی و روان‏شناسی و جامعه‏شناسی و تاریخی، به‏تر از هر کس دیگری می‏توانیم در ردّ آن‏ها سخن برانیم و بنویسیم، درست همان‏ها را انجام می‏دهیم و گاهی نگران می‏شویم که چرا حضوری نیست و حالی نیست که نیایشی انجام شود و اشکی درگیرد و اینک که حالی هست و حضوری هست و پس از نخستین روز رمضان و نخستین روزه‏یسال و در حالی که ساعاتی به غروب مانده است و در حالی که در تنهایی خودمان غوطه‏وریم، ناگهان، و بله، درست ناگهان، حالمان چنان دگرگون می‏شود که ادامه‏ای در کار نیست. در کتابی که می‏خوانیم، به جمله‏ای بر می‏خوریم. حکایت از شلوغی جمرات است و آرامش پس از آن و درست وقتی به کلمه‏ی آرامش می‏رسیم، فوران اشک است که بر چشم می‏تازد. توجهی نمی‏کنیم و ادامه می‏دهیم. صدای موسیقی بلند است و این همان موسیقی حرام است و همان صدای مغنی که می‏گویند آتش به حنجره‏اش می‏کنند و می‏خواند که روزها فکر من این است و همه شب سخنم که چرا غافل از احوال دل خویشتنم. آتشی است که بر آتشی زده می‏شود. دلی است که افروخته می‏شود و چشمی است که نمی‏خواهد به تصویر جغد روی دیوار کابین و به نوشته‏های کتاب خیره شود و مغزی که همه‏ی این‏ها را می‏خواهد و جز این نمی‏خواهد و موسیقی دست‏بردار نیست و می‏گوید و می‏خواند که از کجا آمده‏ام آمدنم بهر چه بود به کجا می‏روم آخر ننمایی وطنم... چشم را می‏بندیم. کتاب را رها می‏کنیم. از صندلی بلند نمی‏شویم که مبادا حال بگریزد. مانده‏ام سخت عجب کز چه سبب ساخت مرا. یا چه بودست مراد وی از این ساختنم. صندلی را به عقب می‏دهیم و با چشمان بسته، خود را به موجی می‏سپاریم و اشک یاری می‏کند و صدایی می‏آید. نه به خود آمدم این‏جا که به خود باز روم. آن که آورد مرا باز برد در وطنم. و فریاد که مرغ باغ ملکوتم نیم از عالم خاک. چند روزی قفسی ساخته‏اند از بدنم. و گناهانی که از ایشان گفتم ناگهان هم‏زمان با کلمه‏ی «مرغ باغ ملکوت»، هجوم می‏آورند و افسوس که هرگز نمی‏توان هم‏‏زمانی‏ها را نوشت. و حالا که وقت این حرف‏ها نیست. وقت نیایش است و قرآن را باز می‏کنیم. نجم می‏آید و می‏گوید که مصاحبت دیوانه نیست و وحی به او رسیده است. چیزی نمی‏فهمیم. کتاب را می‏بندیم. باید نیایش کنیم. با چه رویی؟ خجالت می‏کشیم. جغد هم‏چنان عصبانی است و تصویرش از روی دیوار مقابل میز، خیره و عصبانی می‏نگرد. در این قفس تنگ تنهایی و زندگی‏ای که به شکنجه‏ای شبیه است و ساعاتی پیش از غروب و افطار و تن گناه‏کار، چه داریم که به خدا بگوییم؟ چه می‏خواهیم؟ شرم داریم که بگوییم چیزی می‏خواهیم. این‏ها را یک بار خواستیم و او داد و مصرّانه و متعمدانه از دستشان دادیم. اینک روی آن را نداریم که دوباره بخواهیم. و این درست همان روزهایی است که با خود سر جنگ داریم و عقلمان حضور خدا را گاهی کم‏رنگ می‏کند و دلمان فراموش می‏کند و حواسمان عصیان می‏کند و این پروردگار است که وجود مهیب و مهربانش را ناگهان در جلوی چشمان ما می‏آورد و به هر سو که می‏نگریم، می‏بینیم و آن‏قدر ضعیفیم که جز گریه نمی‏توانیم و بعد تصور می‏کنیم که این اشک و این گریه، همان است که از دل پاک می‏آید و غافل این که جنایتکاران نیز گریه می‏کنند و این نه آن است و این مصداق درد و زجر و ترس و خجالت است و ملاکی برای قساوت دل و قلب.
و هنوز نمی‏دانیم چه بخواهیم و با این حال چه کنیم. صبر می‏کنیم تا خودش از دست برود. مثل همه‏ی چیزهایی که از دست می‏دهیم!!!

آن‏چه را که احتمالاً خواندید، در دفتر دم‏دستی‏ام نوشته‏ام و تاریخ 3 / 7 / 85 را پایش درج کرده‏ام.

اواسط اردیبهشت ماه امسال (که گویا عددش 1385 است)، بر کشتی ایران‏طیفوری سوار شدم و اوایل دی ماه همین امسال (با همان عدد)، از آن پیاده شدم.

با این حساب، هم‏اکنون بیش از یک ماه است که من دریا نیستم و در تمام این مدت، هر روز دلم می‏خواست بیایم و یک حالی به این وامانده (که قدما می‏گویند وبلاگ) بدهم. طبعاً مشکلات بسیار زیادی در راه پر کردن یک وبلاگ وجود دارد و مهم‏ترین این مشکلات، نداشتن حوصله است. اگر آدم وقت کم داشته باشد، معمولاً درست ازش استفاده می‏کند و وای به روزی که خیال کند وقت به اندازه‏ی کافی هست.

فلسفه‏بافی نکنم...

الآن باید علی‏القاعده و علی‏الوظیفه، شهادت سالار شهیدان را تسلیت بگویم. امّا از آن‏جا که نباید در عالم سیاست وارد شد، مجبورم خودداری کنم. چه ربطی دارد؟ ربطش را در خبرهای همین روزها بجویید. دوازدهم بهمن ماه، که هنوز شب سوم امام نشده، رسانه‏ی ملی با افتخار برگزاری هم‏زمان جشن‏های ملی دهه‏ی فجر را اعلام کرد. به تأکید مکرر بر کلمه‏ی «جشن» اکتفا نکردند و موسیقی‏های شاد انقلابی هم به گوش ما رساندند و شهرداری هم در این روند، اقدام به چراغانی کردن کوچه خیابان‏ها کرده است. جلوی روی اخبارگوها هم که دسته‏های گل گذاشته‏اند. و همه‏ی این‏ها در حالی است که این رسانه‏ی ملی، همان رسانه‏ی ملی است که در تمام این سال‏ها، الهه‏ی عزا و عزاداری بوده و خواهد بود و فعلاً مصلحت حکم می‏کند که امام حسین کمی صبر کند تا بعد از این ده روز....

بگذریم که: سینه مالامال درد است، ای دریغا مرهمی...

ياد باد...

طه — Wed, 14 Jun 2006 17:27:00 GMT

هیچ‏گاه از یاد نمی‏برم روز 29 خرداد را، وقتی که در انگلستان، در لندن، دانشجو بودم. خبر داشتیم که مرحوم شریعتی به انگلستان آمده است و عازم بودیم که همراه با برخی دوستان به دیدن او برویم و اگر میسر شود، هم‏کاری‏ای را با آن مرحوم آغاز کنیم. صبح زود بود که یکی از دوستان نزدیک به من تلفن زد و در حالی که گریه می‏کرد، از من خواست که به راه بیافتیم. در همان حالت گریه به من حالی کرد که اتفاق بدی برای مرحوم دکتر افتاده است.

به راه افتادیم. چند نفر بودیم. یکی از مسؤولان حسینیه‏ی ارشاد هم ـ که در آن ایام در انگلستان اقامت داشت و از نزدیک، امور خانواده‏ی مرحوم دکتر شریعتی را تمهید و تمشیت می‏کرد ـ با ما حرکت کرد. به بندر ساوت‏همپتن رفتیم. همان‏جایی که مرحوم شریعتی با اتومبیل شخصی از فرانسه به آن‏جا وارد شده بود. به منزلی رفتیم که مرحوم شریعتی شب گذشته را در آن‏جا گذرانده بود. ما را به اتاقی بردند. در آن اتاق هیچ‏چیزی نبود، جز یک تخت‏خواب و یک سطل پر از ته‏سیگارهای دود شده. معلوم بود که مرحوم دکتر، شب گذشته را به بیداری گذرانده است؛ همراه با کشیدن سیگارهای مکرر و متعدد، چنان که رسم او بود. برای ما تعریف کردند که مرحوم دکتر دیشب را تا نزدیک صبح بیدار بود و نماز صبحش را خواند و به بستر رفت و چون برای صبحانه خوردن دیر کرد، ما به اتاق او رفتیم. در را که باز کردیم، دیدیم که با صورت به روی زمین افتاده است. چندی از مرگ او نمی‏گذشت. حتّی جای بینی مرحوم دکتر بر روی موکت معلوم بود. پیدا بود که گرفتگی قلبی در کار بوده و از روی تخت که به پایین می‏آمده، حفظ کنترل ناممکن شده و با صورت به زمین افتاده است. دستش نیز بر روی سینه و قلبش بود.

به فاصله‏ی کمی مأموران را صدا زده بودند. آمبولانسی آمده بود و آن‏ها با معاینه‏ی مرحوم دکتر گفته بودند که مدت 15 دقیقه است که از مرگ او گذشته است. او را به بیمارستان برده بودند. ما هم از همان‏جا به بیمارستان رفتیم. کسی را به سردخانه راه نمی‏دادند. من چون کارت دانشگاهم همراهم بود و کلمه‏ی دکتر بر روی آن نوشته شده بود، آن‏ها تصور کردند من پزشک هستم و به این دلیل، ما را به سردخانه‏ی بیمارستان راه دادند. در آن‏جا بود که مرحوم دکتر را به فاصله‏ی اندکی پس از وفات دیدیم. موهای بسیار بلندی که روی شانه‏ی او ریخته بود و چهره‏ی بسیار آرام و پاکی که به خواب رفته بود، کلمات و عبارات ناگفته‏ای را در چشم و دل انسان زمزمه می‏کرد و با زبان بی‏زبانی، فریادی در گلو خفته را در جان و جهان آدمی جاری می‏ساخت. در صورت او گرفتگی و قبض دیده نمی‏شد. من چهره‏ی آن روز او را هیچ‏وقت فراموش نمی‏کنم و هیچ‏وقت مرحوم شریعتی را آن‏قدر گشاده‏رو و فارغ‏بال و آسوده‏خاطر ندیده بودم.

تاریخی را با خود به وجود آورد و در این روز، آن تاریخ را ترک گفت و بار عظیمی را به دوش پسینیان و آیندگان نهاد تا به دنبال او بکشند. مرگ او آغازی دیگر بود و به تعبیر مرحوم اقبال لاهوری:

ای خوش آن شاعر که بعد از مرگ زاد

چشم خود را بست و چشم ما گشاد

(روايت از دکتر عبدالکريم سروش، کتاب «از شريعتي»)

بيم موج ...

طه — Sat, 22 Apr 2006 18:53:00 GMT

اين مطلب را از يادداشتهای روزانه‌ام جدا کردم و تنها دخل و تصرف‌هايی را برای فهم بهتر در آن اعمال کردم.

تصاوير اگرچه واقعی هستند، اما ربطی به اين ماجرا ندارند.

ساعت پنج‏ونیم عصر، آخرین نفر هوشنگه که دارد دستش را می‏شوید تا برود بالا، به جایی تکیه می‏دهم و نگاهش می‏کنم، تکانی شدید، در جا سکندری می‏خوریم، الآن حدود یک هفته است که دریا خراب است، یک مشت اراجیف تحویل هم می‏دهیم و می‏خندیم، هوشنگ هم بالا می‏رود، آب شیرین کشتی رو به اتمام است، هر روز ساعت هفت عصر آب را می‏بندیم و ساعت هفت صبح دوباره باز می‏کنیم، هوشنگ هم رفت بالا که تا آب بسته نشده، یک دوش بگیرد،

من می‏مانم و این سکوت و تنهایی....

و عجب سکوتی! چیزی که نیست سکوت است، صدای غرش ماشین‏های در حال کار اجازه نمی‏دهد یک لحظه محافظ را از گوشت برداری، اگر فریاد هم بزنی کسی نمی‏شنود، امتحان می‏کنم، خودم صدای خودم را می‏شنوم، نگاهی به بویلر می‏کنم، سراغ کمپرسور می‏روم، دمای اگزوزها را چک می‏کنم، دلم دارد به هم می‏پیچد، اگر فقط برای یک ساعت دریا آرام می‏شد... پاین می‏روم، سریع به همه‏جا سرک می‏کشم، روغن از کنار پمپ یکی از ژنراتورها نشت می‏کند، از دیروز تا حالا زیاد نشده، باید فکری به حالش کرد، برمی‏گردم بالا، باز دوباره بویلر و کمپرسور را چک می‏کنم، این بویلر به تنهایی یک نفر می‏خواهد، پمپ آبش را روشن می‏کنم، سریع از اتاق کنترل خارج می‏شوم، از هر جای دیگری گرم‏تر است! زیر دریچه می‏روم و نگاهی به آسمان می‏اندازم، هوا کاملاً روشن است، هیچ امیدی نیست، پمپ آب بویلر را خاموش می‏کنم، می‏روم سراغ کمپرسور، همان‏جا می‏نشینم، اگر فقط نیم ساعت آرام می‏شد... راه می‏روم و دور خودم می‏چرخم، ضعف دارم، اگر بنشینم خوابم می‏برد، ایستاده هم چشم روی هم می‏رود، سراغ آب‏سردکن می‏روم، یک لیوان پر می‏کنم و روی صورتم می‏ریزم، به دماسنج روی دیوار نگاه می‏کنم، چهل‏وسه درجه، از دیروز خنک‏تر شده، یک لیوان دیگر آب را روی دستم می‏ریزم، و بعد دست دیگر، از بالا تا پایین، کمی آرام می‏شوم، تلوتلو می‏خورم، موجی شدید، صدای آلارم، نگاه می‏کنم، خبری نیست، از اتاق کنترل می‏آیم بیرون، تقریباً فرار می‏کنم، آن‏جا دیگر غیر قابل تحمل است، زیر دریچه می‏روم، هوا کاملاً روشن است، دور بویلر می‏چرخم، دمای اگزوزها را نگاه می‏کنم، دارد می‏رود بالا، چند روز است برای خودشان بالا و پایین می‏روند، فعلاً دارند می‏روند بالا، اگر بالاتر رفت باید کاری کنم، فعلاً از اتاق کنترل جهنمی می‏زنم بیرون، می‏روم کنار کمپرسور می‏نشینم، باد فنی که بالای کمپرسور است به صورتم می‏خورد، این زمان لعنتی هم که نمی‏گذرد، چرتم می‏گیرد، ناگهان می‏پرم، نباید بخوابم، خطرناک است، این خمود از ضعف است، نگاهی به بویلر می‏اندازم، سطح آب تانک را چک می‏کنم، سراغ یخچال می‏روم، جعبه‏ی خرما را درمی‏آورم و نگاهش می‏کنم، تنها مشتری‏اش منم، وقتی مطمئن می‏شوم که هنوز موجودی دارد می‏گذارم سر جایش، زیر دریچه می‏روم، هوا کاملاً روشن است، از پله‏های پشت بویلر بالا می‏روم، نگاهی به دریا می‏اندازم، خیال آرام شدن ندارد، بهش می‏گویم این همه هیاهو که چه؟ فهمیدم زور داری، بسه، به خورشید نگاه می‏کنم، خیال پایین رفتن ندارد، حتّی نزدیک افق هم نیست، حداقل یک ساعت دیگر کار دارد، با احتیاط برمی‏گردم پایین، پمپ آب بویلر را روشن می‏کنم، فردا روزه نمی‏گیرم، نمی‏توانم، پس‏فردا هم نمی‏گیرم، بعدش شاید دوباره بگیرم، سراغ آب‏سردکن می‏روم، آب یخ را از بالا تا پایین دست‏هایم می‏ریزم، ساعت شش‏وربع، این زمان می‏گذرد، هوا هنوز روشن است، پمپ زیادی روشن مانده، سریع خاموشش می‏کنم، باید سرم را به چیزی مشغول کنم، می‏روم کنار کمپرسور و زیر باد فن می‏ایستم، این لعنتی چه‏اش شده که اتوماتیک کار نمی‏کند؟ سعی می‏کنم فکر کنم، به هیچ‏جا قد نمی‏دهد، سعی می‏کنم سیستمش را پیش چشمم بیاورم، فایده ندارد، ذهنم یاری نمی‏کند، دفترچه‏‏ی راهنمایش را پیدا می‏کنم، حال خواندنش نیست، می‏اندازم آن‏جا و می‏آیم بیرون، هوا هنوز روشن است، دوباره سراغ آن دفترچه می‏روم، نوشته‏ها جلوی چشمم سیاهی می‏روند، توانش نیست، بیرون می‏آیم، باید با خدا حرف بزنم که سرم گرم شود، اتفاقاً وقت خوبی است، می‏توانم فریاد بزنم و خودم را خالی کنم و مطمئن باشم که غریبه‏ای نخواهد شنید، امّا چیزی به ذهنم نمی‏آید که بگویم، عجیب است، درست وقتی می‏خواهی حرف بزنی می‏بینی چیزی برای گفتن نداری، عیب ندارد، با خودم حرف می‏زنم، خوبی عادت کردن به تنهایی این است که هر وقت لازم شد می‏توانی با خودت حرف بزنی، با چند تا فحش شروع می‏کنم، زبانم باز می‏شود، جایی را برای راه رفتن انتخاب می‏کنم که کنارش میله داشته باشد و در اثر تکان‏های کشتی زمین نیافتم، هیچ دلم نمی‏خواهد از پله‏ها پایین بیافتم و دو ساعت بعد پیدایم کنند، تصمیم می‏گیرم با خودم شعر بخوانم، اوّلین شعری که به ذهنم خطور می‏کند را می‏چسبم، پر کن پیاله ‏را کاین آب آتشین دیری است ره به حال خرابم نمی‏برد، بلند بلند تا انتهای آن را می‏خوانم، دیگر این‏قدر ضعف دارم که صدای خودم را نمی‏شنوم، دهانم فریاد می‏زند ولی گوشم نمی‏شنود، زیر دریچه می‏روم و به آسمان نگاه می‏کنم، دارد دلش به رحم می‏آید، صدای بلند شنیدم، چی بود؟ اطرافم را نگاه می‏کنم، باید بروم پایین ببینم خبری نشده باشد، چند تا پله که می‏روم برمی‏گردم و یک کلاه ایمنی روی سرم می‏گذارم و دوباره از پله‏ها پایین می‏روم، وقت پایین رفتن باید بیش‏تر از وقت بالا آمدن احتیاط کنم، معمولاً یادم می‏رود، هنوز خیال می‏کنم که روی زمینم، یادم می‏رود که دریا خراب است، دنبال چیزی که زمین افتاده باشد می‏گردم، گوشم را تیز می‏کنم تا در میان غرش موتورها چیزی بشنوم، خبری نیست، نگاهم را به همه‏جا می‏برم، همه‏چیز سر جایش است، دستگاه‏ها دارند کار می‏کنند، چه می‏دانم چه بود! بیست دقیقه به هفت، اندکی امیدوارتر می‏شوم، کاش زودتر از ساعت هفت غروب کند که قبل از بستن آب، حسابی سیراب شوم، چشمم را به زور باز نگه می‏دارم، فکرم کار نمی‏کند، حواسم نیست که توی یخچال آب دارم، به آسمان نگاه می‏کنم، ده دقیقه به هفت، اگر خانه بودم باید کم‏کم منتظر صدای اذان می‏شدم، دیروز هفت گذشته بود که غروب کرد، داریم به شرق می‏رویم یا به غرب؟ فکرم یاری نمی‏کند، به آسمان نگاه می‏کنم، از دفعه‏ی قبل که نگاه کردم فرقی نکرده است، سورمه‏ای رنگ شده است، یعنی الآن دیگر غروب کرده است؟ به سمت آب‏سردکن میوروم، آب را باز می‏کنم و نگاهش می‏کنم، دهانم را سر راهش می‏گیرم و... آب را فرو می‏دهم، جرعه جرعه به پایین هدایتش می‏کنم، مسیر حرکت آب را در داخل بدنم حس می‏کنم، فکرم باز می‏شود، خواب از سرم می‏پرد، انرژی می‏گیرم، یادم می‏افتد که با شکم خالی نباید زیاد آب خورد، یادم می‏افتد که روزه را نباید با آب یخ باز کرد، یادم می‏افتد که در دریای خراب نباید شکم را از مایعات انباشته کرد، هم‏چنان ابن مایع خنک را فرو می‏دهم، آن‏قدر می‏نوشم که آب‏سردکن کم می‏آورد و آبش داغ می‏شود، قبراق و سر حال سرم را بلند می‏کنم، با اوّلین تکان کشتی باورم می‏شود که نباید زیاده روی می‏کردم، دوباره به آسمان نگاه می‏کنم، کاش کمی بیش‏تر صبر می‏کردم، ساعت از هفت گذشته است. باید بروم آب را قطع کنم، هنوز از پله‏ها پایین نرفته آژیر تلفن بلند می‏شود، برمی‏گردم بالا، یکی پشت تلفن به انگلیسی و با لهجه‏ی غلیظ هندی ازم می‏خواهد که وقتی ساعت هفت شد آب را ببندم، این دیگر از من گیج‏تره! ساعت همین الآن هفت و پنج دقیقه است، پایین می‏روم، پمپ آب شیرین را خاموش می‏کنم، شیرها را می‏بندم، می‏شمارم و مطمئن می‏شوم که هر شش شیر بسته است، بالا می‏آیم، یاد خرماها می‏افتم، سه چهار تا بالا می‏اندازم، نشانی از ضعف در وجودم نمی‏ماند، دیگر هرچه هست خستگی است و گرما و فرسودگی، دیگر خوابم نمی‏آید، گشتی در کل موتورخانه می‏زنم، صدایی که شنیده بودم مال یک سطل خالی فلزی بود که از جایی افتاده بود و داشت آزادانه قل می‏خورد، با خودم آوردمش بالا، وضع مزاجی‏ام بدتر شده است، از آب زیاد است، ساعت یک ربع به هشت، یک ربع بیش‏تر نمانده، کنار کمپرسور می‏نشینم، حالا فکرم باز شده است، ساعت هشت می‏شود، خبری نیست، کسی پایین نمی‏آید، ساعت هشت و پنج دقیقه! صدای آژیر تلفن، الو، سلام، خسته نباشی، طه دفتر پایینه؟ حسن تو اون روحت، تو الآن باید پایین باشی، نه نیست، خیلی‏خوب، الآن می‏آیم، ساعت هشت و ده دقیقه، با چند تا جوک از شهر خودش از من معذرت می‏خواهد، ازم قول می‏گیرد جوک‏ها را برای بقیه تعریف نکنم، از این حرفش بیش‏تر خنده‏ام می‏گیرد، با سر و روی عرق کرده، سلانه سلانه بالا می‏آیم، به در و دیوار خوردن برایم عادی شده، در موتور خانه را پشت سرم می‏بندم، محافظ گوشم را برمی‏دارم و عرق را از زیر خشک می‏کنم، یک طبقه‏ی دیگر هم بالا می‏آیم، به سالن ملوان‏ها سرک می‏کشم، آقا ناصر نشسته و قبراق و شاداب و سر حال پایش رو روی پایش انداخته و تنهایی دارد سگ‏کشی نگاه می‏کند، انگار تغییرات شتاب جاذبه روی این پیرمرد هیچ تأثیری ندارد، به سالن خودمان می‏روم، شام را نگاه می‏کنم، کباب کوبیده! حالا من چه بخورم؟ نگاه می‏کنم ببینم ناهار چی بوده، خورش قیمه، برای سحر یک فکری می‏کنم، عجالتاً ناهار را تا ته می‏خورم، دنبال میوه‏ام می‏گردم، یک سیب سبز! امید من به زندگی در این دریای طوفانی تنها همین سیب سبز است، با ولع بو می‏کشم، گاز زدن این میوه‏ی بهشتی طوفان را برای لحظاتی از آدم دور می‏کند، خوردنش را به بعد موکول می‏کنم، راهم را می‏کشم که به کابینم بروم، تاج‏الدین را می‏بینم که دارد غر می‏زند و برای خودش به زبان اردو شعر می‏خواند، مرا می‏بیند و داد می‏کشد «سیب!» این پیرمرد لاغرمردنی عجب صدای رسایی دارد، اون هم در این حال و اوضاع، فکر می‏کند اگر کلمه‏ای را به فارسی بلد است باید حتماً با حداکثر توانش فریاد بزند! جلوی من می‏ایستد، رنگش زرد زرد است، به لهجه‏ی انگلیسی مختص خودش می‏گوید که از این سیب‏ها دوست ندارد و سهمش الآن توی یخچال است، تعارفش را رد می‏کنم، وقتی دور می‏شود، جلدی می‏پرم سیبش را برمی‏دارم و می‏برم کابین، بیهوده شیر آب را باز می‏کنم و امتحان می‏کنم، دریغ از قطره‏ای، هوای کابینم داغ است، دم کرده است، بوی لباس نشسته، بوی عرق تن، منظره‏ی ملحفه‏های کثیف، وسایل به هم ریخته‏ی روی کاناپه، این‏جا قابل تحمل نیست، بدون وضو و در حال راه رفتن، یک نمازی سر هم می‏کنم، آخه توی توفان که نمی‏شود خبردار یک جا بند شوی و نماز بخوانی! دائم عقب و جلو می‏روم، پتو و بالشم را برمی‏دارم و از کابین می‏آیم بیرون، تلفن زنگ می‏زند، وای... نه! گوشی را برمی‏دارم، سلام طه چه‏طوری؟ نوکرتم، اوضاع پایین چه‏طور بود؟ خوب بود، دمای اگزوزها؟ یک کم بالا رفته، به حسن گفتی؟ آره، خودش هم دید، برو بخواب، خوب شد گفتی، گوشی را می‏گذارم و پیش از آن که فرصت کند دوباره صدایم بزند از کابین می‏آیم بیرون و در را بدون قفل رها می‏کنم، در کابین هوشنگ را باز می‏کنم، تاریک و ظلمات، صدای خرخرش به هواست، رفته زیر پتو! زهی انصاف، دو تا کابین پهلوی هم، من باید از گرما له‏له بزنم و این از سرما برود زیر پتو، در را می‏بندم، کمدهایش از خرابی دریا ناله می‏کند، خوب درستش می‏کردی، کورمال کورمال کف کابین می‏خزم، پایم به چیزی می‏خورد و صدای بلندی می‏دهد، این هم که انگار کف کابینش دزدگیر گذاشته، این گونی چیه این وسط؟ بالش را زمین می‏اندازم، به شکم می‏خوابم، صورتم را به بالش فشار می‏دهم، حالم خوب نیست، دلم دارد از حلقم بیرون می‏زند، اگر فقط چند دقیقه این دریا آرام می‏شد... محتویات گونی کاغذی را پا عقب می‏زنم و جای خودم را باز می‏کنم، اصلاً فکر نمی‏کنم که چی توی گونی بوده است، فقط امیدوارم که آشغال نباشد، با احتیاط قل می‏خورم که چیز دیگری را زمین نیاندازم، صدای در کمدهایش نمی‏گذارد بخوابم، یکی‏اش را انتخاب می‏کنم و با شمردن صدای ضربه‏هایش سریع به خواب می‏روم،

ناگهان با وحشت از خواب می‏پرم، ساعت چنده؟ از چهار گذشته، امید بدبخت اون پایین منتظره، دنبال ساعت می‏گردم، پیدا نمی‏کنم، موبایل هوشنگ توی دستم می‏آید، خاموش است، آخر وسط این اقیانوس چرا باید روشن باشد، اصلاً چرا باید موبایلش این وسط باشد، صدای خودش بلند می‏شود، دو و نیم، خیالم راحت می‏شود، می‏پرسم تو چرا بیداری؟ ـ به تو چه! توضیح قانع‏کننده است، صورتم را به بالش فشار می‏دهم، من در شبانه‏روز شانزده ساعت بی‏کارم و از وقتی وارد این دریای لعنتی شدیم، من فقط دو سه ساعت از آن را بیدارم، می‏گوید بیا برویم پایین چیزی بخوریم، قبول نمی‏کنم، می‏گویم حوصله ندارم، چند لحظه بعد زودتر از او از کابین می‏روم بیرون، کشتی بی‏امان تکان می‏خورد، کج و راست شدنش زیاد مهم نیست، کتاب‏ها می‏گویند که درست هفت جور حرکت مختلف را در طوفان انجام می‏دهد، و احساس می‏گوید که سه تا از آن حرکت‏ها واقعاً مردافکن هستند، هر کدام یک طرف میز ولو می‏شویم، او روزکار است و من شیفت شب می‏گیرم، کل ماجراهای صبح آن روز را برایم تعریف می‏کند و من هم در عوض کل نان و مربای او را می‏خورم، کره دوست ندارم و می‏گذارم برای خودش، ساعت یک ربع به چهار بالا می‏روم، لباس کار بوگندو و کثیف و عرقی و یک هفته نشسته را می‏پوشم، یک سیب سبز برمی‏دارم و می‏روم پایین، هوشنگ دارد باز هم برای خودش مربا می‏آورد، با ورود به موتورخانه هرم گرما توی ذوقم می‏زند، امید نگران و آشفته است و دارد دور کمپرسور می‏پلکد، همیشه دلایل خوبی برای نگران بودن دارد، می‏گویم چیه پریشونی؟ می‏گوید این مرتیکه برای ما اعصاب نمی‏گذارد، تو هم که الکی خوشی، می‏گویم تو که امید ناامیدی، می‏گوید امشب این اگزوزها بدقلقی می‏کنن، بیش‏تر مراقب باش، هنوز پنج دقیقه از شیفتش مانده، این‏پا آن‏پا می‏کند، بهش می‏گویم برو بالا هوشنگ نشسته، می‏رود بالا،

و دوباره من می‏مانم و این سکوت و تنهایی...

و عجب سکوتی! چیزی که نیست، سکوت است، هیاهوی موتورها و ماشین‏ها، انگار می‏خواهند با فریاد زحمتی را می‏کشند به ما یادآوری کنند، انگار خبر دارند که ظرف چند روز آینده با از کار افتادن تنها یک جزء ناقابل اوضاع از این هم خراب‏تر می‏شود،

شب تاریک و بیم موج و گردابی چنین هایل،

کجا دانند حال ما سبک‏باران ساحل‏ها...

دوستان عزيز خواننده. من دريا هستم و متاسفانه تا مدتی در دسترس نخواهم بود.
برای دريافت کتاب به سايت گرداب مراجعه کنيد که ظاهرا ديگر مشکلی ندارد.
به ايميل‌های شما در نخستين فرصت پاسخ خواهم داد.
ايام به کامتان باد...

تنهايی در پنج پرده!

طه — Fri, 07 Apr 2006 11:57:00 GMT

پرده‏ی اوّل

کسی دور و برت نیست.

احساس تنهایی می‏کنی.

تنها هستی.

خیال می‏کنی شکه باید ناراحت باشی.

کم‏کم احساس ناراحتی می‏کنی.

واقعاً ناراحت می‏شوی.

به دور و برت نگاه می‏کنی.

چرا کسی آن‏طرف‏ها نیست؟

چرا تو باید تنها باشی و ناراحت؟

به تکاپو می‏افتی.

برای رهایی از این تنهایی باید کاری کنی.

فریاد می‏کشی.

پرده‏ی سوم

چهاردست و پا و به سرعت روی زمین می‏خزی.

به زحمت خودت را می‏رهانی.

خوب که دور می‏شوی، از روی زمین بلند می‏شوی.

دست و پا و بدنت خاک‏آلودند.

از خستگی و ترس نفس نفس می‏زنی.

به پشت سرت نگاه می‏کنی.

همه را جا گذاشتی و فرار کردی.

حالا باز هم کسی دور و برت نیست.

باز هم احساس تنهایی می‏کنی.

و باز هم تنها هستی.

امّا این بار تنهایی‏ات را با زور و تلاش به دست آوردی.

به زحمت از دست همه گریخته‏ای تا تنها باشی.

آیا ارزشش را داشت؟

تو که از اوّلش تنها بودی.

بله، ارزشش را داشت.

حالا تو خیلی چیزها یاد گرفته‏ای.

به بیابان اطرافت نگاه می‏کنی.

خالی و برهوت.

در پوست بدنت نمی‏گنجی.

دلت می‏خواهد از خوشی فریاد بزنی.

امّا جلوی خودت را می‏گیری.

ممکن است صدایت را بشنوند و به طرفت بیایند.

با وحشت، فکر فریاد را از ذهنت دور می‏کنی.

نباید اجازه بدهی کسی بهت نزدیک شود.

آن‏ها می‏خواهند با خنده‏ها و جشن‏ها و موسیقی‏هایشان تنهایی‏ات را از تو بگیرند.

آن‏ها می‏خواهند به دیوارهای تو نفوذ کنند.

آن‏ها می‏خواهند هر آن‏چه را که به زحمت ساخته‏ای، ویران کنند.

هر تنابنده‏ای که از نزدیکی‏ات رد می‏شود، تو را می‏ترساند.

مبادا بفهمند که از تنهایی‏ات خوشحالی.

پرده‏ی چهارم

یاد گرفته‏ای که چه‏طور با همه باشی.

یاد گرفته‏ای که وقتی آن‏ها می‏خندند، تو هم لبخند بزنی.

و یاد گرفته‏ای که چه‏طور تنهایی‏ات را حفظ کنی.

وقتی از کنار کسانی می‏گذری که تنها هستند و از تنهایی می‏نالند، غصه می‏خوری.

دلت می‏خواهد پرده‏ی نانوشته‏ی دوم را برایشان تعریف کنی.

دلت می‏خواهد آن‏چه را به دست آورده‏ای با آن‏ها قسمت کنی.

امّا نه.

آن‏ها خودشان باید زمین بخورند و در گرد و خاک بغلتند تا یاد بگیرند.

پرده‏ی دوم چیزی جز زمین خوردن و شکست و ناامیدی نیست.

پرده‏ی دوم، چیزی جز تجربه نیست.

از این‏ها گذشته، تو نمی‏توانی کمکی کنی. چون برای تنهایی‏ات خطرناک است.

با اندوه از کنارشان می‏گذری.

وقتی از تنهایی‏شان می‏نالند، با صبر گوش می‏کنی.

و از تنهایی خودت دم نمی‏زنی.

تو تنها هستی.

پرده‏ی پنجم

.........

صلح امام حسن

طه — Wed, 29 Mar 2006 19:07:00 GMT

به نام حق

در اين شب رحلت رسول اکرم و فرزند گرانقدرش، چيز جالبی به ذهنم زد. اين که اگر کسی شرايط صلح امام حسن را بخواند و اصلاْ نداند اشخاص چه کسانی هستند و ماجرا چه بوده، تصور می‌کند که امام حسن پيروز ميدان بوده و شرايطی را تحميل کرده است. بنگريد:

حکومت به معاویه واگذار می‏شود بدین ‏شرط که به کتاب خدا و سنت پیغمبر و سیره‏ی خلفای شایسته عمل کند.
پس از معاویه حکومت متعلق به حسن است و اگر برای او حادثه‏ای پیش آمد، متعلق به حسین.
معاویه باید ناسزا به امیرالمؤمنین و لعنت بر او را در نمازها ترک کند و علی را جز به نیکی یاد ننماید.
بیت المال کوفه که موجودی آن پنج‏میلیون درهم است، مستثنی است و تسلیم حکومت شامل آن نمی‏شود. و معاویه باید هر سالی دو میلیون درهم برای حسن بفرستد.
مردم در هر گوشه از زمین‏های خدا، شام یا عراق یا یمن و حجاز باید در امن و امان باشند و سیاه‏پوست و سرخ‏پوست از امنیت برخوردار باشند و معاویه باید لغزش‏های آنان را نادیده بگیرد.

اگر تصادفاْ به اين موضوع علاقه‌مند هستيد، پيشنهاد می‌کنم اين کتاب را مطالعه بفرماييد:

«صلح امام حسن ، نوشته استاد مرتضی مطهري»

سال نو مبارک

طه — Tue, 21 Mar 2006 21:51:00 GMT

يک هفت‌سين انقلابی وطن‌پرستانه، آن هم درست وسط خانه‌ی ما!

سال نو مبارک

يادداشتی بر «جوان خام»، اثر فيودور داستايفسکی

طه — Sat, 04 Mar 2006 10:30:00 GMT

به نام پروردگار .... و پس از مدت‌ها سلام!

عرض کنم که اينجانب اوايل بهمن ماه، بعد از چهار ماه و هفت روز، از کشتی پياده شدم و از آن زمان تاکنون، در بيت شريفه به سر می‌برم. اگر بعضی از خوانندگان فکر می‌کنند که چرا در اين همه مدت، سری به اين مکان نزده‌ام، بايد بگويم که سخت در اشتباه هستند. برای اين که من حداقل هفته‌ای يک بار سر می‌زدم، اما چيزی به مطالب اضافه نمی‌کردم. دليلش هم نه يأس فلسفی بود و نه سرخوردگی احساسی. صرفاْ مطلبی ننوشتم،‌ چون سوژه‌ای برای نوشتن نداشتم و دليلی نداشت که زور بزنم و چيزی از خودم بيرون بکشم.

به جای تمام اين مدتی که مطلبی به مطالب اين وبلاگ اضافه نکردم، تمام هم و غم خود را گذاشتم بر بهتر شدن کتابخانه‌ی شريفه. چون وقتی بعد از چهار ماه و هفت روز نامه‌هايم را نگاه کردم، ديدم سرشار از فحش و ناسزاست، به‌دليل ناکامی در دريافت کتاب‌ها!!!

اينک سايت گرداب (www.seapurse.com) در خدمت علاقه‌مندان به كتاب است. كتاب‌های خوبی هم به آن اضافه كردم كه به اين خاطر از بانی سايت (خودم) متشكر هستم. البته از آن جا كه اگر دست به طلا بزنم غيب می‌شود (و خوانندگان قديمی وبلاگ با مثال‌هايی از اين دست آشنا هستند)،‌ اين بار هم ميزبان سايت من تحت تحريم آمريكا قرار گرفت و فعلاً روزی سه بار از من معذرت می‌خواهد و من هم متقابلاً از شما معذرت می‌خواهم. به هر حال، لوگوی سايت مذكور، كه غير از كتابخانه حاوی آرشيو منظم و مرتبی از مطالب اين وبلاگ هم هست، در بالای صفحه‌ی اين وبلاگ نصب گرديده است و از نصب مجدد آن معذورم.

بسيار خوب؛ اين خضعبلات را ول كنيم و بپردازيم به اصل مطلب، يادداشتی درباره‌ی يك رمان خواندنی:

يادداشتی بر ‹جوان خام›، اثر فيودور داستايفسكی

(متن کامل کتاب را به حجم ۴ مگابايت از اينجا دريافت کنيد.)

* * *

«در رمان جوان خام، روحی معصوم در نظرم بود که احتمال وحشت‏ناک تباه‏شدن را حس کرده بود و به «تصادفی بودن» و بی‏اهمیت بودن خود نفرت می‏ورزید. نفرتش از روح هنوز پاکی برمی‏خاست که آگاهانه شرارت را در اندیشه‏هایش نگه می‏داشت و در قلبش می‏پروراند و در رؤیاهای ناآرام و پنهانی، امّا گستاخانه‏اش عذاب می‏کشید. بالطّبع همه‏چیز را به قدرتش، و به منطقش، و حتّی مهم‏تر، به خداوند مربوط می‏کرد. این‏ها همه از «نارسی» و «خامی» جامعه برمی‏خیزند.»

فیودور داستایفسکی

«در بعضی از افراد، یک استنتاج منطقی، گاهی به هیجان چنان نیرومندی استحاله می‏یابد که کل هستی را تسخیر می‏کند و گاهی برطرف کردن، یا تغییر دادن آن بسیار دشوار است. برای معالجه‏ی چنین افرادی، خود احساس باید تغییر کند که این تغییر هم فقط از طریق تعویض آن احساس با احساس دیگری، که به همان اندازه نیرومند باشد، امکان‏پذیر است. این کار همیشه دشوار است و در بسیاری از موارد ممکن هم نیست.»

واسین (از شخصيت‌های رمان)

«ناگهان به فکرم رسید که صرفاً از روی انگیزه‏ی درونی، هر چه طی این سال گذشته برایم پیش آمد، کلمه به کلمه روی کاغذ بیاوریم. چون به شدت تحت تأثیر این پیش‏آمدها قرار گرفته‏ام. فقط رویدادها را ثبت خواهم کرد و نهایت سعی را به خرج خواهم داد تا از هر گونه حاشیه‏پردازی، و به‏ویژه از ظرایف ادبی بپرهیزم.»

قهرمان داستان، با گفتن این جمله، داستان زندگی یک سال گذشته‏ی خود را شروع می‏کند و در خلال آن، روزگار کودکی خود و اندیشه‏های خود را نیز تشریح می‏کند. کم‏کم با پسری آشنا می‏شویم که اگرچه از خانواده‏ای نجیب‏زاده است، به جرم نامشروع بودن، در تمام کودکی خود مورد تحقیر قرار گرفته و نفرتی که در وجودش لانه کرده را به صورت حس انتقام‏جویی، حتّی در خودمان لمس می‏کنیم.

و اینک، پسر جوانی که سال‏های کودکی را به تازگی پشت سر گذاشته و کوله‏باری را از سردرگمی و نفرت روی دوش خود حمل می‏کند، ناگهان درمی‏یابد که مدرکی در اختیار دارد و به کمک آن، می‏تواند عنان اطرافیانش را هر گونه بخواهد در اختیار بگیرد؛ تیغی دو دم، که دست‏نیافتنی‏ترین اقوام اشرافی‏اش در مقابل او به زانو درمی‏آیند.

امّا او اندیشه‏ای نیز دارد و آن‏قدر خوب از پس تشریح آن برمی‏آید که به سرعت درمی‏یابیم با انتقام‏گیری، در تضاد است و باید ببینیم با آن سلاح مرگ‏بار چه خواهد کرد.

امّا چه چیز در این رمان، این‏گونه خوانندگانش را محو در خود می‏کند؟

1. ما با داستانی چندلایه روبه‏رو هستیم. محور اصلی رمان، همان است که در بالا از نظر گذراندیم. امّا این تنها بخشی از رمان است. ما با داستان‏هایی موازی روبه‏رو هستیم که برخی در آینده با هم گره می‏خورند و برخی دیگر هیچ ارتباطی با هم پیدا نمی‏کنند؛ درست همان‏گونه که اغلب در زندگی می‏بینیم.

داستان نامه‏ی ننگینی که از کاترینا نیکولایونا به جا مانده و در اختیار «جوان خام» است، داستان پیوند نامشروع ورسیلوف و «مادر» (که منجر به ولادت راوی داستان گردید)، داستان عشق فرومانده‏ی ورسیلوف و کاترینا نیکولایونا، داستان عشق ناکام لیزا و پرنس سرگی، و داستان عشق عجیب‏وغریب آنا آندریونای جوان به پرنس پیر (که انگیزه‏ی آن را هرگز درنمی‏یابیم)، همه و همه در این زندگی جریان دارند و کم‏وبیش به «جوان خام»، یا به‏تر بگوییم، به «جوانيِ خام» مربوط می‏شوند.

2. ما با شخصیت‏هایی چندبعدی روبه‏رو هستیم. تمایز بین چهره‏های مثبت و منفی در داستان، اگر نگوییم محال، لااقل بسیار دشوار است. صفات متضادی که در آنان می‏بینیم، با هنرمندی تمام در کنار هم چیده، و در مقابل دیدگان ما به نمایش گذاشته شده‏اند.

با شخصیت‏های رمان، اگرچه مانند تمام رمان‏های روسی اسامی دشوار و دور از ذهنی دارند، کاملاً رابطه برقرار می‏کنیم. آن‏ها را از کودکی و «خامی»‏شان تا زمان حال، می‏شناسیم و حتّی پس از پایان رمان نیز نمی‏توانیم قضاوتی قطعی بر ایشان داشته باشیم.

3. در خلال مطالعه، شک می‏کنیم که شاید نویسنده اصلاً رمان ننوشته، بل‏که عقاید خود را در قالب یک رمان بیان کرده است. هر جا که لازم بوده، به راحتی داستان را رها کرده و از زبان قهرمان‏های داستان، نظریاتش را بیان نموده و حتّی آن‏ها را به بحث گذاشته است.

برای نیل به این منظور، از داستان‏های بی‏ربط و شخصیت‏های بی‏اثر، به خوبی استفاده شده است. سیاهی‏لشکرهایی که اگر نبودند هم داستان پیش می‏رفت؛ امّا در همین حال، نقش‏هایی حیاتی را در روند ماجرا بر عهده دارند.

ما اهمیت پرستش موجودی برتر (مثلاً پروردگار)، رد نظریات سوسیالیسم، بحث‏هایی راجع به نظام طبقاتی و اجتماعی روسیه و هویت ملیت روس، بحث‏هایی روانشناسانه درباره‏ی رفتارهای انسان، بحث‏هایی جامعه‏شناسانه در مورد شرافت و نیکوکاری را، همه و همه، در خلال داستان، و بی آن که منافاتی با آن داشته باشد، از زبان شخصیت‏های داستان و از تفکر نویسنده، مطالعه می‏کنیم.

«اصلاً این که به نوشتن پرداخته‏ام، شاید خطا باشد. آن‏چه در درون آدم می‏ماند، بی‏نهایت بیش‏تر از آن چیزی است که به صورت کلمات بیرون می‏آید. اندیشه‏ی شما، ولو شیطانی، وقتی در ذهنتان باقی است، عمیق‏تر است. وقتی به قالب کلمانت درمی‏آید، بی‏معناتر و پست‏تر می‏شود. یک بار ورسیلوف به من گفت که عکس این قضیه، فقط در مورد آدم‏های نفرت‏انگیز صدق می‏کند. به آسانی دروغ می‏گویند. برایشان ساده است. امّا من می‏کوشم کل حقیقت را بنویسم، و این بسیار دشوار است»

* * *

(متن کامل کتاب را به حجم ۴ مگابايت از اينجا دريافت کنيد.)

شکست يک اسطوره...

طه — Tue, 13 Sep 2005 22:47:00 GMT

اين مطلب از بيخ دچار خودسانسوری شد. ببخشيد!

« پيام اضطراری »

دوستان و دشمنان و بقيه‌ی افراد گرامی. اين‌جانب امروز (دوم مهرماه) سوار بر کشتی خواهم شد و تا مدتی نه می‌توانم اين وبلاگ را به‌روز کنم و نه می‌توانم به پيام‌های شما پاسخی دهم. اميدوارم بنده را ببخشيد.

و إنّک لعلی خلق عظيم ...

طه — Thu, 01 Sep 2005 23:03:00 GMT

به نام حق و سلام!

پرومته رب‏النوع بسیار مشهوری است در دنیا. ابتدا یونانیان ساختند، بعد به روم، و سپس به تمام دنیا رفت. پرومته خدایی از خدایان یونانی است و سرشار از همه چیز، زیبایی، قدرت، خوبی، محبوبیت، در عالم خدایان زندگی می‏کند، از همه چیز برخوردار است و به هیچ کسی و هیچ کاری نیاز ندارد. امّا دست به عملی می‏زند که مظهر فداکاری و شورانگیزی است و آن این که علیه خودش، علیه مقامش، و علیه همه‏ی همکارانش، خدایان دیگر، و علیه دنیایی که در آن‏جا خوش‏بخت و سیر و پر و سیراب زندگی می‏کرده، قیام می‏کند به خاطر انسان، انسانی که در روی زمین تاریک و سرد زندگی می‏کند و رنج می‏برد، و نیاز به آتش و روشنایی دارد، امّا نیست.

پرومته آتش را از سرزمین خدایان می‏رباید و پنهانی به انسان می‏دهد. انسان با آتش گرم می‏شود و زندگی‏اش روشنایی می‏گیرد و شب بر روز اضافه می‏شود و ....

و چه خدمتی بزرگ‏تر از هدیه‏ی آتش به انسانی که در ظلمت و یخ زندگی می‏کند. خدایان در خشم می‏شوند. (سرنوشتی که مسلّماً خود پرومته پیش‏بینی می‏کرده) اسیرش می‏کنند و در میان بلندی‏های ظلمانی و خلوت و بی‏کس قفقاز به زنجیر می‏کشند، و بعد کرکسی وحشت‏ناک را که منقاری بزرگ و تیز و چوبین دارد، مأمور می‏کنند تا منقارش را در جگر او فرو کند و جگرش را ذره ذره، تکه تکه، بکند و بخورد و بعد از آن که جگر پرومته خورده شد، و پرومته این رنج شدید دائم را تحمل کرد، کرکس پرواز کوچکی می‏کند، و در این فاصله جگر مجدّداً روییده می‏شود، و باز کرکس مشغول خوردن جگر وی می‏شود.

از همان روز که پرومته آتش را علی‏رغم اراده‏ی خدایان (که خودش هم جزء آنان بود) به انسان هدیه می‏کند، و چنین فداکاری بزرگی انجام می‏دهد، در کوه‏های قفقاز، تنها، با کرکسی همنشین است و در زنجیر، و دائماً، کرکس جگر او را تکه تکه می‏خورد و جگر دوباره می‏روید. و این سرنوشت پرومته است.

ای پيام‌آور دين من!

ای کسی که اسطوره‌ی نمادين و ساختگی «پرومته» تنها يکی از ابعاد شخصيت حقيقی و تاريخی توست!

مسؤوليت‌ات را تبريک می‌گويم. ای کاش که تو هم ايمان مرا تبريک بگويی!

اشاره: قسمت‌های سبز رنگ، روايت شده است از کتاب «علي، حقيقتی بر گونه‌ی اساطير» به قلم شهيد دکتر علی شريعتی. متن کامل اين کتاب در کتابخانه فخيمه موجود است.